Jouw bevalervaring is zó belangrijk (ook voor de wetenschap)

‘A healthy baby is not ALL that matters… Women matter too.’ – Milli Hill

Jouw ervaring en beleving van je bevalling doen ertoe. Niet alleen omdat het een gebeurtenis is die je je waarschijnlijk tot in detail de rest van je leven herinnert, maar óók omdat je met jouw ervaring nu kunt bijdragen aan het verbeteren van het geboortesysteem.

Onderzoek laat zien dat, naast de voorbereiding en uiteraard het fysieke verloop, ook interactie met zorgverleners een essentiële rol kan spelen in hoe fijn, spiritueel, spannend, heftig, ellendig, of zelfs traumatisch een bevalervaring is geweest. En zeker nu het geluid uit de maatschappij vraagt om meer vertrouwen in de barende vrouw, is verder wetenschappelijk onderzoek nodig om ook binnen het medische systeem veranderingen in gang te kunnen zetten.

We spreken PhD Kandidaat Marit van der Pijl MSc. Om meer te weten te komen over hoe vrouwen de zorg in Nederland ervaren tijdens hun bevalling, leidt zij een nieuw onderzoek (meedoen kan via Baringervaring.nl) aan de afdeling Verloskundige Wetenschap van Amsterdam UMC. Om bevalervaringen eindelijk eens wetenschappelijk te onderzoeken. Om ze in kaart te brengen, om te zien waar het goed gaat én om te zien waar het beter kan.

‘Als je nu niet opschiet…’

Eerder analyseerde ze 436 verhalen van vrouwen die in 2016 meededen aan de campagne #genoeggezwegen – mede opgestart door de GeboorteBeweging (die opkomt voor de rechten van zwangere vrouwen) – over hun negatieve ervaringen met de geboortezorg. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Plos One. “We zijn met dit onderzoek gestart omdat er toch wel tekenen waren in Nederland dat er dingen gebeuren tijdens een bevalling die vrouwen als niet prettig ervaren, soms zelfs traumatisch,” legt van der Pijl uit. “Je kunt bijvoorbeeld denken aan situaties waarbij er geen toestemming wordt gevraagd voor bepaalde handelingen. Of opmerkingen van zorgverleners.”

Ze herinnert zich een verhaal van een barende vrouw die al haar laatste kracht tijdens de persfase verzamelde. Ze had alleen nog even iemand nodig die haar bemoedigend toesprak. Iets als: ‘Je kan het!’ Maar in plaats daarvan, zo omschreef de vrouw, was er een zorgverlener die in haar gezicht iets zei als: ‘Als je nu niet opschiet, gaan we gewoon een keizersnede doen…’ Van der Pijl: “Het kan best zijn dat de zorgverlener in deze specifieke situatie dacht dat het belangrijk was om de ernst van de situatie aan te geven. Maar deze vrouw had alleen steun nodig, en die kreeg ze niet. Een opmerking is iets relatief kleins, maar zó belangrijk voor de beleving van de vrouw.”

Bewustwording

“We merkten naar aanleiding van onze publicatie al gauw een stukje bewustwording,” vervolgt van der Pijl. “Bepaalde thema’s, zoals informed consent (geïnformeerde toestemming), komen veel naar voren. Het artikel opende een gesprek. Zorgverleners ging zich afvragen: ‘Ik weet eigenlijk niet of ik dit wel doe’. En dat is goed. Deze mensen doen hun werk doorgaans zó goed, en proberen het ook zo goed mogelijk te doen. Maar soms is even stilstaan en realiseren dat dingen als onprettig kunnen worden ervaren belangrijk. Net als extra aandacht te geven aan hoe de vrouw het meemaakt. Want in dit proces kan het weleens voorkomen dat degene die aan het baren is wordt vergeten.”

Wat heeft elke individuele vrouw nodig?

Volgens van der Pijl past het onderzoek en het belangrijker worden van de ervaring van de barende vrouw bij de tendens in de gehele gezondheidszorg. “De patiënt of client denkt steeds meer mee over wat diegene wel of niet wil. Een hele mooie ontwikkeling, omdat mensen steeds meer in hun kracht staan als het gaat om zorg. In de verloskunde is het helemaal essentieel, omdat het gaat om de vrouw – maar de zorg er vooral op gericht is om de baby er uit te krijgen. Maar haar ervaring is zo’n belangrijk onderdeel. Daar komt nu veel meer aandacht voor. We shiften wat meer weg van puur feitelijke informatie en een standaard structuur, naar de vraag: ‘Wat heeft elke individuele vrouw nodig?’.”

Vervolgonderzoek

De analyse van overwegend negatieve ervaringen, gaf aanleiding om een grotere vragenlijst uit te zetten. Voor meer context bij de geanalyseerde heftige of traumatische verhalen, maar ook om ervaringen te horen van vrouwen die juist hele fijne zorg hebben gekregen. “We willen een beter beeld krijgen van hoe vaak er iets mis gaat, en hoe vaak het goed gaat. Want we zien ook heel veel dingen goed gaan.” Het vervolgonderzoek wordt daarom zo breed mogelijk uitgezet. “We vragen hierin naar de ervaring van vrouwen en we kijken gericht naar het aspect van de geboortezorg. Hoe was de interactie met de zorgverlener tijdens je bevalling? Werd je gesteund? Werd je serieus genomen? Zijn er vervelende, beledigende of discriminerende opmerkingen gemaakt? Is er toestemming gevraagd voor specifieke handelingen? Heb je genoeg informatie gekregen om een beslissing te nemen? Zijn er dingen gedaan die je eigenlijk niet wilde? En het is belangrijk dat we zoveel mogelijk vrouwen hiernaar vragen. Van verschillende culturele achtergronden, met uiteenlopende ervaringen. Om een beter beeld te krijgen van hoe het eraan toegaat in Nederland.”

‘Iedereen onthoudt haar bevalling, het hele leven. En hoe mooi is het om hiermee ook te kunnen bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek?’

Ook jouw bevalling is belangrijk

“We hopen te laten zien dat we het over het algemeen vrij goed doen, maar dat weten we nu natuurlijk nog niet. We merken dat veel vrouwen hun ervaring hierover graag delen. Of ze nu een mooie of een nare ervaring hebben gehad. Het onderzoek bestaat uit een flinke online vragenlijst, met ook open vragen waarin je meer informatie kunt geven. Onze belangrijkste boodschap is dat elke bevalervaring telt. Los van deze vragenlijst natuurlijk, maar ook binnen ons onderzoek. Iedereen is waardevol. De mooie ervaringen laten zien waar we ons meer op kunnen richten, en de minder mooie wat we kunnen verbeteren. Dus we willen alle vrouwen die de afgelopen 5 jaar zijn bevallen oproepen dit in te vullen, als ze zich daar goed bij voelen. Iedereen onthoudt haar bevalling, het hele leven. En hoe mooi is het om hiermee ook te kunnen bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek? Je kunt echt een bijdrage leveren aan meer kennis hierover. En zo helpen bouwen aan betere zorg.”

Ben jij in de afgelopen 5 jaar bevallen? Op welke mooie of minder mooie manier dan ook? Bijdragen aan het onderzoek van Amsterdam UMC kan (anoniem) via de vragenlijst op Baringervaring.nl. Invullen duurt zo’n 10 – 30 minuten. De vragenlijst is er ook in het Engels, en voor wie moeite heeft met lezen of schrijven wordt telefonisch hulp geboden.